Đội tuyển Brazil được xem là biểu tượng của bóng đá tấn công đẹp mắt và giàu thành tích nhất lịch sử World Cup. Đằng sau những thế hệ cầu thủ huyền thoại như Pelé, Romário, Ronaldo, Ronaldinho, Kaká hay Neymar là dấu ấn không nhỏ của các chiến lược gia tài năng. Mỗi huấn luyện viên đội tuyển Brazil đều mang đến triết lý bóng đá riêng, góp phần xây dựng bản sắc Selecao và đưa đội tuyển chinh phục nhiều danh hiệu lớn.
Trong bài viết dưới đây, hãy cùng 2dawn.com nhìn lại những huấn luyện viên tiêu biểu của đội tuyển Brazil và những dấu ấn quan trọng mà họ để lại trong lịch sử bóng đá thế giới.
Những huấn luyện viên đội tuyển Brazil qua các thời kỳ huy hoàng
Flávio Costa – Người đặt nền móng cho bóng đá Brazil hiện đại
Flávio Costa là một trong những HLV đội tuyển brazil có ảnh hưởng lớn trong giai đoạn đầu. Ông dẫn dắt đội tuyển ở nhiều thời điểm khác nhau trong thập niên 1940 và đầu những năm 1950.
Nổi tiếng với việc phát triển hệ thống chiến thuật “Diagonal”, góp phần thay đổi cách vận hành của bóng đá Brazil thời bấy giờ. Ông chú trọng khả năng kiểm soát bóng, phối hợp nhóm và phát huy kỹ thuật cá nhân của các cầu thủ.
Dù không thể giúp Brazil vô địch World Cup 1950 sau thất bại đau đớn trước Uruguay trong trận đấu lịch sử tại Maracanã, Flávio Costa vẫn được đánh giá là người đặt nền móng quan trọng cho sự phát triển của Selecao trong các thập kỷ tiếp theo.
Vicente Feola – Người mang về chức vô địch World Cup đầu tiên
Vicente Feola là cái tên không thể thiếu khi nhắc đến những huấn luyện viên của brazil vĩ đại. Ông dẫn dắt đội tuyển tại World Cup 1958 diễn ra ở Thụy Điển. Dưới sự chỉ đạo của Feola, Brazil trình diễn lối chơi tấn công đẹp mắt với sự tỏa sáng của Pelé, Garrincha, Vavá và Didi. Ông cũng là người mạnh dạn trao cơ hội cho Pelé khi cầu thủ này mới 17 tuổi.
Kết quả, Brazil đánh bại chủ nhà Thụy Điển trong trận chung kết để lần đầu tiên vô địch World Cup. Đây là cột mốc mở ra thời kỳ thống trị của bóng đá Brazil trên đấu trường quốc tế. Vicente Feola được nhớ đến như người xây dựng đội hình huyền thoại và mang về chiếc cúp vàng đầu tiên cho Selecao.
Aymoré Moreira – Tiếp nối thời kỳ vàng son
Sau thành công của Feola, Aymoré Moreira tiếp quản đội tuyển Brazil và tiếp tục đưa Selecao lên đỉnh thế giới tại World Cup 1962 ở Chile. Dù Pelé chấn thương từ sớm, Moreira vẫn xây dựng được một tập thể gắn kết với Garrincha trở thành ngôi sao sáng nhất giải đấu. Brazil bảo vệ thành công chức vô địch sau khi vượt qua Tiệp Khắc trong trận chung kết.
Thành tích này giúp Brazil trở thành đội tuyển thứ hai trong lịch sử bảo vệ thành công ngôi vương World Cup. Moreira được đánh giá cao ở khả năng điều chỉnh chiến thuật và khai thác tối đa điểm mạnh của từng cầu thủ.
Mário Zagallo – Huyền thoại trên cả cương vị cầu thủ và huấn luyện viên
Mário Zagallo là một trong những biểu tượng vĩ đại nhất lịch sử bóng đá Brazil. Trước khi trở thành huấn luyện viên, ông từng hai lần vô địch World Cup với tư cách cầu thủ vào các năm 1958 và 1962.
Năm 1970, Zagallo dẫn dắt đội tuyển Brazil tham dự World Cup tại Mexico. Đội hình khi đó được xem là một trong những tập thể mạnh nhất lịch sử với Pelé, Jairzinho, Rivelino, Gérson và Tostão.
Dưới sự dẫn dắt của Zagallo, Brazil trình diễn thứ bóng đá tấn công mê hoặc và giành chức vô địch sau chiến thắng 4-1 trước Italia ở trận chung kết. Không chỉ nổi tiếng nhờ thành tích, Zagallo còn góp phần định hình triết lý bóng đá tấn công đầy ngẫu hứng nhưng vẫn đảm bảo tính tổ chức, tạo ảnh hưởng lớn đến nhiều thế hệ huấn luyện viên sau này.
Telê Santana – Biểu tượng của bóng đá đẹp
Telê Santana là một trong những huấn luyện viên đội tuyển brazil được người hâm mộ yêu mến nhất dù chưa từng vô địch World Cup. Ông dẫn dắt đội tuyển tại các kỳ World Cup 1982 và 1986, xây dựng lối chơi tấn công quyến rũ với những ngôi sao như Zico, Sócrates, Falcão và Éder.
Đội tuyển Brazil năm 1982 được nhiều chuyên gia đánh giá là một trong những tập thể chơi bóng đẹp nhất lịch sử World Cup. Dù bị Italia loại ở vòng hai, lối chơi của họ vẫn trở thành hình mẫu về bóng đá cống hiến. Triết lý của Telê Santana đề cao khả năng kiểm soát bóng, sáng tạo và kỹ thuật cá nhân, góp phần tạo nên bản sắc đặc trưng của Selecao trong thập niên 1980.
Carlos Alberto Parreira – Kiến trúc sư của chức vô địch World Cup 1994
Carlos Alberto Parreira là một trong những huấn luyện viên đội tuyển Brazil có sự nghiệp đặc biệt với nhiều lần dẫn dắt Selecao ở các giai đoạn khác nhau. Dấu ấn lớn nhất trong sự nghiệp của ông chính là chức vô địch World Cup 1994 tại Mỹ.
Khác với hình ảnh Brazil truyền thống thiên về tấn công đẹp mắt, đội tuyển dưới thời Parreira lại đề cao sự cân bằng giữa phòng ngự và tấn công. Ông xây dựng một tập thể thi đấu thực dụng hơn, chú trọng tính kỷ luật và khả năng kiểm soát trận đấu.
Tại World Cup 1994, Brazil sở hữu hàng phòng ngự chắc chắn với bộ đôi trung vệ Aldair – Márcio Santos cùng hàng công dựa vào tài năng của Romário và Bebeto. Chính sự kết hợp giữa chiến thuật hợp lý và khả năng tỏa sáng của các cá nhân đã giúp Selecao vượt qua Italia trong trận chung kết sau loạt sút luân lưu.
Chức vô địch năm 1994 giúp Brazil trở thành đội tuyển đầu tiên trong lịch sử giành 4 danh hiệu World Cup. Thành công của Parreira chứng minh rằng Selecao có thể chiến thắng bằng nhiều phong cách khác nhau thay vì chỉ dựa vào bóng đá tấn công.
Mário Zagallo và Carlos Alberto Parreira tại World Cup 1998
Sau chức vô địch năm 1994, Carlos Alberto Parreira rời vị trí huấn luyện viên trưởng và Zagallo trở lại dẫn dắt Brazil tại World Cup 1998 ở Pháp. Lúc này, đội tuyển Brazil sở hữu nhiều ngôi sao lớn như Ronaldo, Rivaldo, Cafu, Roberto Carlos và Bebeto. Zagallo tiếp tục xây dựng lối chơi dựa trên khả năng tấn công mạnh mẽ, tận dụng tốc độ và kỹ thuật của các cầu thủ hàng đầu.
Brazil tiến vào trận chung kết gặp chủ nhà Pháp, nhưng thất bại 0-3 trong một trận đấu gây nhiều tranh cãi, đặc biệt liên quan đến tình trạng sức khỏe của Ronaldo trước trận. Dù không thể giành chức vô địch, World Cup 1998 vẫn cho thấy khả năng duy trì sức mạnh của Brazil trên đấu trường quốc tế. Zagallo tiếp tục khẳng định vị thế của mình trong lịch sử khi trở thành một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất với bóng đá Brazil.
Luiz Felipe Scolari – Người giúp Brazil trở lại đỉnh cao World Cup 2002
Luiz Felipe Scolari được biết đến với biệt danh Felipão, là một trong những huấn luyện viên đội tuyển Brazil thành công nhất trong lịch sử. Trước World Cup 2002, Brazil gặp nhiều khó khăn về phong độ và chịu áp lực lớn sau thất bại tại World Cup 1998. Tuy nhiên, Scolari đã xây dựng một đội hình giàu sức mạnh với bộ ba tấn công Ronaldo – Rivaldo – Ronaldinho.
Ông lựa chọn lối chơi cân bằng, đề cao sự chắc chắn trong phòng ngự nhưng vẫn tận dụng tối đa khả năng sáng tạo của các ngôi sao tấn công. Tại giải đấu diễn ra ở Hàn Quốc và Nhật Bản, Brazil toàn thắng tất cả các trận đấu và đánh bại Đức 2-0 trong trận chung kết nhờ cú đúp của Ronaldo.
Chức vô địch World Cup 2002 giúp Scolari trở thành một trong những chiến lược gia được yêu mến nhất lịch sử Selecao. Ông cũng là người đưa Brazil đến danh hiệu World Cup thứ năm – thành tích mà chưa đội tuyển nào vượt qua.
Carlos Alberto Parreira trở lại và hành trình World Cup 2006
Sau thành công tại World Cup 2002, Carlos Alberto Parreira tiếp tục được bổ nhiệm dẫn dắt Brazil tại World Cup 2006 ở Đức. Đội tuyển Brazil khi đó được đánh giá là ứng viên số một cho chức vô địch với dàn cầu thủ cực kỳ chất lượng như Ronaldinho, Kaká, Ronaldo, Adriano, Robinho và Cafu.
Tuy nhiên, lối chơi của Brazil tại giải đấu này không đạt được sự kỳ vọng. Đội bóng phụ thuộc nhiều vào khả năng cá nhân của các ngôi sao và gặp khó khăn trước những đối thủ có tổ chức tốt.
Brazil bị loại ở tứ kết sau thất bại trước Pháp. Dù sở hữu nhiều tài năng, Parreira không thể giúp Selecao tái hiện thành công như năm 1994. Thất bại này cho thấy việc sở hữu nhiều ngôi sao chưa đủ để tạo nên chiến thắng, mà vai trò chiến thuật của huấn luyện viên ngày càng trở nên quan trọng trong bóng đá hiện đại.
Dunga – Giai đoạn đề cao tính kỷ luật và thực dụng
Dunga từng là đội trưởng Brazil vô địch World Cup 1994 trước khi trở thành huấn luyện viên trưởng đội tuyển quốc gia vào năm 2006. Phong cách của Dunga hoàn toàn khác với truyền thống bóng đá tấn công của Brazil. Ông xây dựng đội bóng dựa trên sự chắc chắn, kỷ luật chiến thuật và khả năng chuyển đổi trạng thái nhanh.
Dưới thời Dunga, Brazil giành chức vô địch Copa America 2007 và Confederations Cup 2009. Đội bóng sở hữu hàng phòng ngự mạnh với những cầu thủ như Lúcio, Juan và Maicon.
Tại World Cup 2010, Brazil được đánh giá cao nhưng dừng bước ở tứ kết sau thất bại trước Hà Lan. Dù nhận nhiều chỉ trích vì lối chơi thiếu tính nghệ thuật, Dunga vẫn để lại dấu ấn với khả năng xây dựng một tập thể ổn định và giàu tính chiến đấu.
Mano Menezes – Giai đoạn chuyển giao thế hệ của Selecao
Sau khi Dunga rời vị trí, Mano Menezes được lựa chọn để dẫn dắt Brazil trong giai đoạn 2010-2012. Đây là thời điểm bóng đá Brazil bước vào quá trình trẻ hóa đội hình. Menezes trao cơ hội cho nhiều cầu thủ trẻ như Neymar, Thiago Silva, Oscar và Lucas Moura.
Mục tiêu của ông là xây dựng một thế hệ mới hướng đến World Cup 2014 được tổ chức trên sân nhà. Dù chưa đạt được nhiều thành công lớn, Menezes đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện và phát triển nhiều tài năng trẻ sau này trở thành trụ cột của đội tuyển.
Luiz Felipe Scolari và nỗi thất vọng World Cup 2014
Năm 2012, Luiz Felipe Scolari trở lại dẫn dắt Brazil với nhiệm vụ đưa đội tuyển giành chức vô địch World Cup 2014 trên sân nhà. Khởi đầu của Scolari khá tích cực khi Brazil vô địch Confederations Cup 2013 sau chiến thắng trước Tây Ban Nha. Tuy nhiên, World Cup 2014 lại trở thành ký ức đáng quên nhất lịch sử Selecao. Sau khi Neymar chấn thương và vắng mặt ở bán kết, Brazil chịu thất bại kinh hoàng 1-7 trước Đức.
Trận thua này được xem là một trong những thất bại gây sốc nhất lịch sử bóng đá thế giới và khiến Scolari phải rời ghế huấn luyện viên. Dù vậy, không thể phủ nhận những đóng góp trước đó của ông, đặc biệt là chức vô địch World Cup 2002.
Kết luận
Nhìn lại hành trình của những huấn luyện viên đội tuyển Brazil qua các thời kỳ, có thể thấy mỗi chiến lược gia đều để lại những dấu ấn riêng trong quá trình phát triển của Selecao.
Nguồn: Sưu tầm
